We bouwen woningen, wijken en gebouwen alsof er nog alle tijd is.
Maar de werkelijkheid wordt steeds duidelijker: het CO₂-budget voor de bouw raakt op.

Tijdens een lezing over biobased bouwen en het Paris Proof bouwen werd dit heel zichtbaar. 
De boodschap was helder: als we op dezelfde manier blijven bouwen, met veel beton, staal, kunstmatige isolatie en sterk bewerkte materialen, dan lopen we steeds verder vast.

Niet alleen financieel.
Niet alleen technisch.
Maar vooral ecologisch.

Wat is een CO₂-budget?

Een CO₂-budget kun je zien als een soort maximale uitstootruimte.
Als we de opwarming van de aarde willen beperken, kunnen we wereldwijd nog maar een bepaalde hoeveelheid CO₂ uitstoten. 
Ook Nederland en de bouwsector hebben daarin een aandeel.

De Dutch Green Building Council noemt Paris Proof bouwen: bouwen binnen het CO₂-budget én sturen op de uitstoot door energiegebruik, bouwproces en materialen. 
Het gaat dus niet alleen om hoe zuinig een woning is nadat deze klaar is, maar ook om de uitstoot die ontstaat vóórdat iemand er woont. 

Het probleem zit niet alleen in energie

Veel mensen denken bij duurzaam bouwen vooral aan zonnepanelen, warmtepompen en isolatie. 
Dat is belangrijk, maar het is niet het hele verhaal.

Een woning veroorzaakt ook CO₂-uitstoot door:

●winning van grondstoffen
●productie van bouwmaterialen
●transport
●verwerking op de bouwplaats
●onderhoud en vervanging
●sloop of hergebruik aan het einde van de levensduur

Vooral de keuze van materialen wordt steeds belangrijker. 
Beton, staal, chemische isolatiematerialen en sterk bewerkte bouwproducten kunnen een flinke CO₂-impact hebben.

Daarom moeten we niet alleen vragen:
Hoeveel energie gebruikt een woning?
Maar ook:
Waar is deze woning eigenlijk van gemaakt?

Het 1,5 graden-budget is zeer beperkt

Op de lezing werd duidelijk dat het 1,5 graden-budget voor de bouwsector bijna geen ruimte meer biedt. 
Ook het 1,7 graden-budget is beperkt.
Dat betekent niet dat bouwen onmogelijk wordt.

Maar het betekent wel dat we slimmer, bewuster en natuurlijker moeten gaan bouwen.
DGBC geeft aan dat het resterende CO₂-budget voor nieuwbouw vrijwel op is en dat het 1,5-gradenscenario steeds minder haalbaar lijkt. 
Daarom wordt er sterker gekeken naar reductie, hergebruik, renovatie, circulariteit en materiaalkeuzes. 

Biobased bouwen: bouwen met materialen die opnieuw groeien

Biobased bouwen betekent dat we gebruikmaken van natuurlijke, hernieuwbare materialen.

Denk aan:

●hout
●vlas
●hennep
●stro
●leem
●kalkhennep
●cellulose
●kurk
●riet

Deze materialen komen uit de natuur en kunnen opnieuw groeien. 
Sommige materialen slaan tijdens hun groei CO₂ op. 
Wanneer ze daarna worden gebruikt in een gebouw, blijft die koolstof voor langere tijd opgeslagen.

Dat maakt biobased bouwen interessant voor het klimaat.
Maar ook voor een gezonder binnenklimaat.

Van land naar pand

Een mooie ontwikkeling is dat biobased bouwen ook kansen biedt voor de landbouw.
Vezelgewassen zoals vlas, hennep en stro kunnen worden geteeld, verwerkt en toegepast in de bouw. 
Zo ontstaat er een nieuwe keten: van boer naar bouwer, en uiteindelijk naar een gezonde woning.

De Nationale Aanpak Biobased Bouwen richt zich precies daarop: het opzetten van een markt voor de teelt, verwerking en toepassing van biogrondstoffen in de bouw. 
Het doel is onder andere minder CO₂- en stikstofuitstoot, meer circulariteit en herstel van natuur en biodiversiteit. 

Ook in de Achterhoek liggen kansen

Voor de Achterhoek is dit extra interessant. 
De regio heeft landbouw, ruimte, vakmanschap en een groeiende behoefte aan gezonde en duurzame bouwmaterialen.

Het regionale project Samen Biobased Bouwen noemt de Achterhoek kansrijk en richt zich op een complete keten in de regio. 
Daarbij wordt gekeken naar biogrondstoffen, verwerking en toepassing in de bouw. 
Ook wordt benoemd dat biobased bouwen kan bijdragen aan een lagere CO₂-footprint en gezonde dampopen bouwsystemen. 

Voor plaatsen als Terborg, Doetinchem, Gaanderen, Zeddam, Oude IJsselstreek en de rest van Gelderland kan dit dus een mooie ontwikkeling zijn. 
Niet alleen voor nieuwbouw, maar juist ook voor renovatie en verbouwing van bestaande woningen.

Nederland wil biobased bouwen opschalen

De overheid wil biobased bouwen de komende jaren flink groter maken. 
De ambitie is dat in 2030 minstens 30% van de nieuwbouwwoningen met minimaal 30% biobased materialen wordt gebouwd. 
Ook voor isolatie, utiliteitsbouw en infrastructuur zijn doelen gesteld. 
Dat is een belangrijke stap. 

Want biobased bouwen wordt pas echt krachtig als de hele keten meedoet:

de boer,
de verwerker,
de architect,
de aannemer,
de adviseur,
en uiteindelijk de bewoner.

Minder CO₂ en een gezonder huis

Biobased bouwen gaat niet alleen over minder uitstoot. Het gaat ook over de kwaliteit van wonen.
Veel natuurlijke materialen hebben prettige eigenschappen. 
Ze kunnen bijdragen aan vochtregulatie, warmtecomfort en een rustiger binnenklimaat. 
Denk bijvoorbeeld aan dampopen bouwen, natuurlijke isolatie en afwerkingen met leem of kalk.

Een woning hoort niet alleen energiezuinig te zijn.
Een woning hoort ook gezond te zijn.

We brengen veel tijd binnen door. We slapen er, ademen er, herstellen er en leven er dagelijks in. Dan maakt het nogal uit welke materialen ons omringen.

Maar biobased is niet automatisch gezond

Toch is het belangrijk om eerlijk te blijven.
Biobased bouwen is veelbelovend, maar niet automatisch gezond. 
Een natuurlijk materiaal moet goed worden toegepast. 
Vocht, ventilatie, detaillering, lijmen, coatings en afwerking blijven belangrijk.

Een woning kan pas echt gezond zijn als er naar het totaalplaatje wordt gekeken:

●binnenlucht
●vocht en schimmel
●temperatuur
●luchtvochtigheid
●ventilatie
●materiaalkeuze
●formaldehyde en VOS
●fijnstof
●geluid
●licht
●elektrische belasting en straling

Dat is precies waar bouwbiologie naar kijkt.

De bouw staat op een kantelpunt

In de lezing kwam naar voren dat de bouwsector voor een keuze staat.
Blijven we bouwen zoals we gewend waren?
Of gaan we bouwen met materialen die minder belasten en meer ondersteunen?

Biobased bouwen is geen leuke extra.
Het wordt steeds meer een noodzakelijke richting.

Voor het klimaat.
Voor de natuur.
Voor de landbouw.
Voor de bouwsector.
En vooral voor de mensen die in deze woningen moeten leven.

Gezond wonen begint bij bewuste keuzes

Bij Human House Healthy kijken we naar de woning als leefomgeving. 
Niet alleen naar energieverbruik of duurzaamheid op papier, maar ook naar de invloed van materialen, binnenlucht, vocht, straling en comfort op de gezondheid.

Een gezond huis begint bij bewuste keuzes.

Welke materialen gebruik je?
Hoe voorkom je vochtproblemen?
Hoe blijft de binnenlucht schoon?
Hoe zorg je dat een woning rust geeft in plaats van belasting?

De toekomst van bouwen ligt niet alleen in techniek.
De toekomst ligt ook in eenvoud, natuurlijke materialen en gezond verstand.

Biobased bouwen is daarin een belangrijke stap.
Voor meer informatie over Gezond Bouwen:

https://humanhousehealthy.nl/gezond-wonen/

Artikel:
Martin Sevink 
www.humanhousehealthy.nl 💚
Gezond leven én wonen 

Bronnen:

Dutch Green Building Council — Paris Proof en bouwen binnen het CO₂-budget.
Dutch Green Building Council — Paris Proof materiaalgebonden emissies en Whole Life Carbon-benadering. 
Dutch Green Building Council — Update Paris Proof-protocol voor materiaalgebonden emissies. 
Rijksoverheid — 200 miljoen voor grootschalige aanpak biobased bouwen.
Volkshuisvesting Nederland — Biobased bouwen en doelstellingen richting 2030.
Building Balance — Nationale Aanpak Biobased Bouwen, doelen en aanpak. 

#GezondWonen #bouwbiologie #gezondeleefstijl #gezondleven #gezondheid #biobased #biobasedbouwen