Wat is het verschil tussen PM1, PM2.5 en PM10?

Fijnstof is een onderwerp dat steeds vaker in het nieuws komt. Het speelt een rol bij luchtkwaliteit, gezondheid en ook bij de leefomgeving rondom woningen. Denk bijvoorbeeld aan verkeer, houtkachels, industrie of landbouw.

Veel mensen weten dat fijnstof ongezond kan zijn, maar minder bekend is dat er verschillende soorten fijnstof bestaan. De meest voorkomende categorieën zijn PM10, PM2.5 en PM1.
Het verschil zit vooral in de grootte van de deeltjes, en juist dat bepaalt hoe diep ze in het lichaam kunnen doordringen.

Wat is fijnstof?

Fijnstof bestaat uit hele kleine stofdeeltjes die in de lucht zweven. 
Deze deeltjes zijn zo klein dat ze vaak onzichtbaar zijn.

Ze kunnen afkomstig zijn van bijvoorbeeld:

• verkeer (bandenslijtage, uitlaatgassen)
• houtkachels en open haarden
• landbouw en veehouderij
• industrie
• bouwactiviteiten
• stof en verbrandingsprocessen binnenshuis

Omdat deze deeltjes zo klein zijn, kunnen we ze gemakkelijk inademen.

Wat betekent PM?

PM staat voor Particulate Matter. Dit betekent letterlijk “deeltjes in de lucht”.
Het getal erachter geeft de diameter van de deeltjes aan in micrometers (µm).
Een micrometer is één miljoenste meter.
Ter vergelijking:
een menselijke haar is ongeveer 70 micrometer dik, veel fijnstofdeeltjes zijn dus tientallen keren kleiner

PM10 – grover fijnstof

PM10 zijn de grotere fijnstofdeeltjes met een diameter tot 10 micrometer.
Deze deeltjes ontstaan vaak door:

• opwaaiend stof
• slijtage van banden en remmen
• bouwactiviteiten
• landbouwactiviteiten

PM10 kan ingeademd worden en komt meestal terecht in de bovenste luchtwegen, zoals neus en keel.
Hoewel het relatief “grof” fijnstof is, kan het nog steeds gezondheidsklachten veroorzaken, vooral bij langdurige blootstelling.

PM2.5 – fijner en schadelijker

PM2.5 bestaat uit nog kleinere deeltjes, met een diameter tot 2,5 micrometer.
Deze deeltjes ontstaan vooral bij verbrandingsprocessen, zoals:

• houtkachels
• verkeer en dieselmotoren
• industrie
• sommige verwarmingsinstallaties

Omdat deze deeltjes veel kleiner zijn, kunnen ze dieper in de longen doordringen.
PM2.5 wordt daarom vaak gezien als een van de belangrijkste vormen van luchtvervuiling die invloed heeft op gezondheid.

PM1 – ultrafijn stof

PM1 bestaat uit zeer kleine deeltjes met een diameter tot 1 micrometer.
Deze deeltjes zijn zo klein dat ze:

• diep in de longblaasjes kunnen doordringen
• mogelijk in de bloedbaan terecht kunnen komen

Ultrafijn stof ontstaat vooral bij:

• verkeer en verbrandingsprocessen
• industrie
• sommige technische installaties
• houtverbranding

Omdat deze deeltjes zo klein zijn, worden ze door het lichaam minder goed gefilterd.

Wat betekent fijnstof voor je gezondheid?

Hoe kleiner de deeltjes, hoe dieper ze in het lichaam kunnen doordringen.
Langdurige blootstelling aan fijnstof kan bijdragen aan:

• irritatie van luchtwegen
• verergering van astma
• longproblemen
• hart- en vaatziekten
• ontstekingsreacties in het lichaam

Volgens de World Health Organization behoort luchtvervuiling door fijnstof wereldwijd tot de belangrijkste omgevingsfactoren die invloed hebben op gezondheid.

Fijnstof binnenshuis

Veel mensen denken bij luchtvervuiling vooral aan buitenlucht, maar ook binnen in huis kan fijnstof voorkomen.
Bronnen binnenshuis kunnen zijn:

• koken
• kaarsen en wierook
• houtkachels
• stof en huisdieren
• ventilatiesystemen die vervuilde buitenlucht aanzuigen

Omdat we een groot deel van de dag binnen doorbrengen, is de kwaliteit van de binnenlucht erg belangrijk.

Fijnstof en bouwbiologie

Binnen de bouwbiologie kijken we naar de woning als leefomgeving die invloed heeft op gezondheid.
Luchtkwaliteit is daarbij een belangrijk onderdeel. Naast vluchtige stoffen zoals formaldehyde wordt ook gekeken naar fijnstofconcentraties in en rondom de woning.

Bij bouwbiologisch onderzoek wordt bijvoorbeeld gekeken naar:

• fijnstof in de binnenlucht
• mogelijke bronnen van fijnstof
• ventilatie en luchtstromen in de woning
• invloed van de omgeving, zoals verkeer of houtstook

Door inzicht te krijgen in deze factoren kunnen gerichte maatregelen worden genomen om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Fijnstof meten in huis

Twijfel je over de luchtkwaliteit in je woning of heb je klachten die mogelijk samenhangen met de binnenlucht?
Binnen een Wooncheck Gezond Binnenklimaat kan onder andere gekeken worden naar de aanwezigheid van fijnstof in huis.

Hierdoor kunnen we inzicht krijgen in:

• PM1
• PM2.5
• PM10

Op basis van deze metingen kan worden gekeken waar de bronnen vandaan komen en welke stappen mogelijk zijn om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Meer weten over gezond wonen?

Een gezonde woning begint bij inzicht in de leefomgeving. Door aandacht te besteden aan luchtkwaliteit, materialen en ventilatie kan een woning bijdragen aan gezondheid en welzijn.