24 juli 2026
Wie op dit moment door de Achterhoek en rondom Terborg rijdt, ziet het volop: grote machines op het land en goudgele strobalen langs de weg. 
Na de graanoogst blijft het stro achter. 
Vaak wordt het gebruikt in stallen, maar stro krijgt ook steeds vaker een bijzondere bestemming: als natuurlijk isolatiemateriaal voor woningen.

Het klinkt misschien ouderwets, maar bouwen met stro is juist verrassend modern. 
Stro is lokaal verkrijgbaar, hernieuwbaar en heeft goede isolerende eigenschappen. 
Het past daarom uitstekend bij biobased en gezond bouwen.

Hoe wordt stro als isolatiemateriaal gebruikt?

Stro kan op verschillende manieren in een woning worden toegepast.

Strobalen in een houten constructie

Bij strobalenbouw worden stevige, droge en samengeperste strobalen tussen een houten draagconstructie geplaatst. De balen vullen de wand en vormen een dikke isolatielaag.
Daarna worden de wanden aan beide zijden afgewerkt, bijvoorbeeld met leem- of kalkpleister. Hierdoor wordt het stro volledig omsloten en ontstaat een stevige, beschermde wand.

Deze manier van bouwen wordt vooral toegepast bij:

• buitenmuren;
• aanbouwen;
• vrijstaande woningen;
• recreatiewoningen;
• kleine gebouwen en praktijkruimtes.

Prefab wanden gevuld met stro

Stro kan ook al in de fabriek in houten wand- of dakelementen worden verwerkt. 
Deze complete elementen worden vervolgens naar de bouwplaats gebracht en daar gemonteerd.
Dit heeft als voordeel dat de verwerking onder droge en gecontroleerde omstandigheden plaatsvindt. 
Bovendien kan het gebouw op de bouwplaats relatief snel wind- en waterdicht worden gemaakt.

Gehakseld of ingeblazen stro

Naast complete strobalen bestaat er ook gehakseld stro. 
Dit fijnere stro kan in holle ruimtes van wanden, daken of vloeren worden geblazen.
De verwerking lijkt enigszins op het inblazen van cellulose-isolatie. 
Het stro wordt gelijkmatig verdeeld en stevig aangebracht, zodat open ruimtes worden voorkomen.

Stro in daken en vloeren

Stro wordt niet alleen voor muren gebruikt. Afhankelijk van het bouwsysteem kan het ook worden toegepast in:

• hellende daken;
• platte dakelementen;
• verdiepingsvloeren;
• prefab vloerconstructies.

Bij iedere toepassing is het belangrijk dat het stro droog blijft en goed wordt beschermd tegen regen, optrekkend vocht en lekkages.

Is stro in een woning veilig?

Bij stro denken veel mensen direct aan brandgevaar. 
Los stro kan inderdaad gemakkelijk branden, maar bij stro-isolatie werkt het anders.

De strobalen worden zeer stevig samengeperst. 
Daardoor zit er weinig zuurstof tussen de stengels. 
Bovendien wordt het stro volledig afgesloten met plaatmateriaal, leem- of kalkpleister. 
Het vuur kan het stro daardoor veel moeilijker bereiken.

Een dikke laag leempleister biedt daarnaast een goede bescherming tegen hitte en vuur. 
Een professioneel opgebouwde strowand kan daarom voldoen aan de eisen voor brandveiligheid.

Ook muizen en insecten zijn bij een goede verwerking meestal geen groot probleem. 
Stro bevat nauwelijks voedingswaarde. 
Belangrijker is dat naden, kieren en openingen zorgvuldig worden afgesloten, zodat dieren niet in de constructie kunnen komen.

Vocht is het belangrijkste aandachtspunt

Stro kan goed omgaan met tijdelijke verschillen in luchtvochtigheid, maar langdurig nat stro kan gaan schimmelen of rotten. 
Daarom moet tijdens het ontwerp en de bouw veel aandacht worden besteed aan vocht.

Belangrijke voorwaarden zijn:

• het stro moet droog worden verwerkt;
• de constructie moet tijdens de bouw tegen regen worden beschermd;
• aansluitingen bij ramen, deuren en daken moeten zorgvuldig worden uitgevoerd;
• lekkages en optrekkend vocht moeten worden voorkomen;
• de wand moet vocht op een veilige manier kunnen afvoeren.

Stro wordt daarom vaak gecombineerd met dampopen materialen, zoals hout, leem en kalk. 
Een dampopen wand kan vocht tijdelijk opnemen en later weer afgeven. 
Dat draagt bij aan een aangenaam binnenklimaat, mits de volledige constructie bouwfysisch goed is ontworpen.

De voordelen van isoleren met stro

Goede warmte-isolatie

Een dikke laag stro houdt de warmte in de winter goed binnen. 
Daardoor is minder energie nodig om de woning te verwarmen.

Langer koel in de zomer

Door de dikte en massa van de constructie kan stro ook helpen om zomerse warmte te vertragen. 
Hierdoor warmt een woning minder snel op tijdens warme dagen.

Een hernieuwbare grondstof

Stro groeit ieder jaar opnieuw en is een restproduct van de graanteelt. 
Voor de productie ervan hoeft dus niet speciaal een nieuwe grondstof te worden gewonnen.

Opslag van CO₂

Tijdens de groei neemt graan CO₂ op uit de lucht. 
Wanneer het stro vervolgens voor langere tijd in een woning wordt verwerkt, blijft een deel van die koolstof in het gebouw opgeslagen.

Minder milieubelastend

Stro vraagt relatief weinig energie voor de productie en verwerking. 
Zeker wanneer het uit de eigen regio komt, zijn ook de transportafstanden beperkt.

Een prettig binnenklimaat

In combinatie met natuurlijke afwerkingen, zoals leem, kan stro bijdragen aan een stabiele luchtvochtigheid. 
Leem kan overtollig vocht opnemen en later weer afgeven. 
Dit kan een woning comfortabeler laten aanvoelen.

Goede geluidsisolatie

Dikke strowanden kunnen geluid van buiten dempen. 
Ook tussen verschillende ruimtes kan stro bijdragen aan meer rust.

Lokaal bouwen

Het stro dat nu in de Achterhoek en rondom Terborg wordt geoogst, zou in theorie dus ook kunnen worden gebruikt in woningen en gebouwen in de Achterhoek. 
Daarmee ontstaat een mooie, korte kringloop: van het land naar een gezond en duurzaam gebouw in dezelfde regio.

Goed ontwerp en vakmanschap zijn noodzakelijk

Stro is een prachtig isolatiemateriaal, maar het moet wel op de juiste manier worden toegepast. 
Vooral bescherming tegen vocht, een goede luchtdichting en zorgvuldige aansluitingen zijn belangrijk.

Bouwen met natuurlijke materialen betekent daarom niet zomaar een paar strobalen in een muur plaatsen. 
De volledige wandopbouw moet als één geheel worden bekeken. 
Hout, stro, pleisterwerk, ventilatie en vochtbeheersing moeten goed op elkaar aansluiten.
Wanneer dat zorgvuldig gebeurt, kan stro uitgroeien tot een veilig, comfortabel en toekomstgericht bouwmateriaal.

De goudgele balen die we nu in de Achterhoek en rond Terborg op het land zien liggen, zijn dus veel meer dan landbouwafval. 
Ze kunnen de basis vormen voor warme, gezonde en natuurlijke woningen.

Van Achterhoeks akkerland naar een Achterhoeks huis: natuurlijker en lokaler isoleren kan bijna niet.

Wil je weten welke natuurlijke isolatiematerialen passen bij jouw nieuwbouw, verbouwing of verduurzaming? 
Human House Healthy denkt graag mee over biobased bouwen, gezonde materialen en een comfortabel binnenklimaat.
Voor meer informatie:
https://humanhousehealthy.nl/gezond-wonen/biobased-bouwen-achterhoek/

Artikel:
Martin Sevink
Human House Healthy