
Radon meten in huis
het onzichtbare risico voor je gezondheid
Je woning hoort een veilige en gezonde plek te zijn.
Maar wist je dat er ongemerkt een radioactief gas in de binnenlucht aanwezig kan zijn?
Radon is onzichtbaar, geurloos en smaakloos.
Je merkt er niets van wanneer je het inademt.
Toch kan langdurige blootstelling aan verhoogde radonconcentraties ernstige gevolgen hebben voor je gezondheid.
Radon kan vanuit de bodem en bepaalde bouwmaterialen in woningen terechtkomen.
Wanneer het gas zich ophoopt in de binnenlucht, ontstaat een gezondheidsrisico dat vaak jarenlang onopgemerkt blijft.
Bij Human House Healthy kijken we verder dan alleen temperatuur, luchtvochtigheid en ventilatie.
Ook minder zichtbare factoren, zoals radongas en natuurlijke radioactiviteit, verdienen aandacht bij het beoordelen van een gezond binnenklimaat.
Wat is radon en waar komt het vandaan?
Radon (Rn-222) is een natuurlijk voorkomend radioactief edelgas.
Het ontstaat bij het verval van uranium en radium, stoffen die van nature in de aardbodem en verschillende gesteenten aanwezig zijn.
Tijdens dit natuurlijke vervalproces komt radongas vrij.
Vanuit de bodem kan het gas zich verplaatsen en via openingen in de constructie een gebouw binnendringen.
Radon kan onder andere een woning binnenkomen via:
- Scheuren en naden in betonvloeren en funderingen.
- Openingen rondom leidingen en kabeldoorvoeren.
- Kieren tussen vloeren en muren.
- Kruipruimtes en kelders.
- Niet goed afgesloten constructieaansluitingen.
- Bepaalde minerale bouwmaterialen.
Bouwmaterialen en natuurstenen die natuurlijke radioactieve stoffen bevatten, kunnen eveneens radon afgeven.
Hoeveel radon vrijkomt, verschilt per materiaal en samenstelling.
Eenmaal binnen kan het gas zich met de binnenlucht vermengen.
De uiteindelijke concentratie wordt onder andere bepaald door de bodem, de bouwkundige constructie, de ventilatie en de weersomstandigheden.
Waarom is radon gevaarlijk voor de gezondheid?
Het grootste gezondheidsrisico van radon ontstaat door het langdurig inademen van radon en de radioactieve stoffen die bij het verval ervan ontstaan.
Wanneer radon vervalt, ontstaan nieuwe radioactieve deeltjes, ook wel radondochters genoemd.
Deze kunnen zich hechten aan kleine stofdeeltjes in de lucht.
Bij het inademen kunnen deze deeltjes in de luchtwegen en longen terechtkomen.
Daar geven ze alfastraling af.
Alfastraling heeft een beperkt doordringend vermogen, maar kan in het lichaam plaatselijk schade veroorzaken aan cellen en DNA.
Wanneer dergelijke beschadigingen niet goed worden hersteld, kunnen veranderingen ontstaan die op langere termijn bijdragen aan de ontwikkeling van longkanker.
Radon en het risico op longkanker
Radon is na tabaksrook een van de belangrijkste oorzaken van longkanker.
Volgens internationale gezondheidsgegevens neemt het relatieve risico op longkanker met ongeveer 16% toe bij iedere stijging van 100 Bq/m³ in de langdurig gemiddelde radonconcentratie.
Dit betekent niet dat iemand bij een bepaalde meetwaarde automatisch ziek wordt.
Het risico hangt onder andere samen met de concentratie, de blootstellingsduur en rookgedrag.
Voor rokers is de combinatie van radon en tabaksrook bijzonder schadelijk.
Maar ook mensen die nooit hebben gerookt, kunnen door langdurige radonblootstelling een verhoogd risico lopen.
Het gevaar van radon zit vooral in de langdurige, ongemerkte blootstelling.
Radon veroorzaakt doorgaans geen directe waarschuwingssignalen of herkenbare acute klachten.
Juist daarom is meten belangrijk.
Radon in Nederlandse woningen
Ook in Nederland komt radon van nature voor.
Uit landelijk onderzoek over 2022–2023 blijkt dat de gemiddelde radonconcentratie in Nederlandse woningen ongeveer 21 Bq/m³ bedraagt.
Dat is relatief laag in vergelijking met veel andere Europese landen.
Toch zijn er regionale verschillen en kunnen individuele woningen hogere concentraties hebben.
Met name in Zuid-Limburg en het Gelders Rivierengebied zijn gemiddeld hogere radonconcentraties gemeten.
De concentratie in jouw woning kan echter afwijken van het regionale gemiddelde.
De bodemgesteldheid, bouwwijze, ventilatie en aanwezige openingen in de constructie spelen hierbij een belangrijke rol.
Een landelijk of regionaal gemiddelde zegt daarom niet precies hoeveel radon er in jouw eigen woning aanwezig is.
Kan radon zich ophopen in een goed geïsoleerde woning?
Een energiezuinige woning is niet automatisch een woning met een gezond binnenklimaat.
Bij renovaties worden woningen vaak beter geïsoleerd en luchtdichter gemaakt.
Dat is gunstig voor het energieverbruik, maar vraagt tegelijkertijd om voldoende en goed functionerende ventilatie.
Wanneer de luchtverversing onvoldoende is, kunnen stoffen die binnenshuis vrijkomen zich ophopen.
Dat geldt ook voor radon.
Een luchtdichte constructie kan de instroom van radon vanuit de bodem juist beperken wanneer aansluitingen en doorvoeren zorgvuldig zijn afgedicht.
Het gaat dus om de combinatie van een goede gebouwschil en doordachte ventilatie.
Vanuit bouwbiologisch oogpunt is het daarom belangrijk om niet alleen naar energiebesparing te kijken, maar ook naar de kwaliteit van de binnenlucht.
In welke ruimtes kan radon voorkomen?
Radon kan in verschillende ruimtes aanwezig zijn.
De concentraties zijn vaak hoger in ruimtes die direct contact hebben met de bodem.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Kelders en souterrains.
- Woonkamers op de begane grond.
- Slaapkamers op de begane grond.
- Ruimtes boven kruipruimtes.
- Werkruimtes in kelders.
- Woningen met onvoldoende luchtverversing.
De hoogste concentratie bevindt zich niet noodzakelijk op de plek waar bewoners het meest worden blootgesteld. Daarom is het belangrijk om vooral te meten in ruimtes waar mensen veel tijd doorbrengen.
Welke radonwaarden zijn belangrijk?
De radonconcentratie wordt uitgedrukt in becquerel per kubieke meter lucht (Bq/m³).
In Nederland geldt voor woningen een referentieniveau van 100 Bq/m³, gebaseerd op de langdurige gemiddelde concentratie.
Dit referentieniveau is geen absolute grens tussen veilig en onveilig.
Ook onder deze waarde bestaat een klein blootstellingsrisico, dat toeneemt naarmate de concentratie hoger wordt.
Minder dan 50 Bq/m³ : Relatief lage concentratie
50–100 Bq/m³: Onder het Nederlandse referentieniveau
100–300 Bq/m³: Boven het Nederlandse referentieniveau; nader onderzoek en vermindering van blootstelling zijn belangrijk
Meer dan 300 Bq/m³: Sterk verhoogde concentratie; gerichte maatregelen en vervolgonderzoek zijn aangewezen
Deze indeling is bedoeld als praktische toelichting op langdurige meetwaarden.
Een kortdurende meting van zeven dagen kan niet rechtstreeks worden gebruikt om vast te stellen of het jaargemiddelde onder het referentieniveau blijft.
Hoe meten wij radon bij Human House Healthy?
Voor onze radonscreening gebruiken we de Airthings Corentium Home, een elektronische radonmeter die speciaal is ontwikkeld voor het meten van radongas in de binnenlucht.
De meter registreert de radonconcentratie en berekent gemiddelden over verschillende meetperioden.
Radon kan niet betrouwbaar worden beoordeeld met een momentopname van enkele minuten of uren.
De concentratie kan namelijk veranderen door:
- Ventilatie en luchtstromingen.
- Verschillen tussen binnen- en buitentemperatuur.
- Luchtdruk en weersomstandigheden.
- Seizoensinvloeden.
- Het gebruik en de ventilatie van de woning.
Daarom blijft de radonmeter gedurende de afgesproken meetperiode op een vaste plaats staan.
Waarom kiezen wij voor een meting van zeven dagen?
Een meting van zeven dagen biedt een eerste inzicht in de radonconcentratie tijdens die specifieke periode.
Dat maakt het mogelijk om een eerste screening uit te voeren en te beoordelen of een uitgebreidere meting wenselijk is.
Een zevendaagse screening is echter geen vervanging voor een langdurige radonmeting.
Voor een representatiever beeld adviseren wij minimaal drie maanden te meten, bij voorkeur tijdens het stookseizoen.
Aanvullende radonscreening – 7 dagen
€125 inclusief meetrapport en bouwbiologisch advies
Wil je weten of radon een aandachtspunt is in jouw woning?
Als aanvulling op onze Wooncheck Gezond Binnenklimaat of Verdiepende Wooncheck bieden wij een radonscreening aan.
Wat is inbegrepen?
- Elektronische radonmeting gedurende zeven dagen.
- Plaatsing of instructie voor correcte plaatsing van de meter.
- Registratie van de meetlocatie en meetperiode.
- Beoordeling van het gemeten radongemiddelde.
- Vergelijking met relevante referentiewaarden, met toelichting op de beperkte meetduur.
- Een overzichtelijk meetrapport.
- Praktische bouwbiologische aanbevelingen.
- Advies over eventueel aanvullend onderzoek.
Kosten: €125 als aanvulling op een Wooncheck.
Eventuele reis- of verzendkosten worden vooraf afgestemd.
De screening is bedoeld als eerste indicatie en vormt geen gecertificeerde vaststelling van de jaargemiddelde radonconcentratie.
Wat kun je doen als er te veel radon aanwezig is?
Wanneer uit een langdurige meting blijkt dat de radonconcentratie verhoogd is, zijn er verschillende mogelijkheden om de blootstelling te verminderen.
Welke maatregel het meest geschikt is, hangt af van de oorzaak en de bouwkundige eigenschappen van de woning.
1. Ventilatie verbeteren
Voldoende luchtverversing kan helpen om radonconcentraties te verlagen. Daarbij is het belangrijk dat de ventilatievoorzieningen goed functioneren en passend zijn afgestemd.
2. Openingen naar de bodem afdichten
Radon kan via naden, scheuren en leidingdoorvoeren binnendringen. Het zorgvuldig afdichten van dergelijke openingen kan de instroom verminderen.
3. Kruipruimte en kelder onderzoeken
Bij verhoogde concentraties kan het zinvol zijn om de kruipruimte, kelder en aansluitingen met de beganegrondvloer nader te onderzoeken.
4. Gerichte radonwerende maatregelen
Bij aanhoudend verhoogde concentraties kunnen gespecialiseerde oplossingen nodig zijn, zoals bodemafzuiging of aanpassingen aan de ventilatie en gebouwconstructie.
Het is verstandig om na maatregelen opnieuw te meten, zodat duidelijk wordt of de concentratie daadwerkelijk is verminderd.
Radon, thoron en gammastraling: wat is het verschil?
Radon en thoron zijn beide natuurlijk voorkomende radioactieve gassen.
Ze verschillen onder andere in hun oorsprong, vervalsnelheid en verspreiding in de binnenlucht.
Thoron (Rn-220) vervalt veel sneller dan radon (Rn-222).
Daardoor kan de thoronconcentratie sterk verschillen afhankelijk van de afstand tot een materiaal waaruit het gas vrijkomt.
Gammastraling is weer iets anders.
Dit is elektromagnetische ioniserende straling die onder andere afkomstig kan zijn van natuurlijke radioactieve stoffen in bodem en bouwmaterialen.
Bij Human House Healthy beschikken we over verschillende meetinstrumenten:
Radonmeter – Airthings Corentium Home
Voor het meten van radongas (Rn-222) in de binnenlucht.
GAMMA-SCOUT
Voor het meten van ioniserende straling, waaronder gammastraling.
Een gammastralingsmeting is geen vervanging voor een radonmeting.
Ook meet de Corentium Home geen thoron.
Door deze metingen van elkaar te onderscheiden, ontstaat een duidelijker beeld van de verschillende vormen van natuurlijke radioactiviteit in de woonomgeving.
Gezond wonen begint met inzicht in je binnenklimaat!
Bij Human House Healthy kijken we naar de samenhang tussen woning, binnenlucht, bouwmaterialen en leefomgeving.
Naast radon kunnen we verschillende andere binnenklimaatfactoren onderzoeken, waaronder:
- CO₂ en ventilatie.
- Fijnstof (PM2.5 en PM10).
- Vluchtige organische stoffen (VOS).
- Formaldehyde.
- Temperatuur en relatieve luchtvochtigheid.
- Luchtstroming en luchtverversing.
- Elektromagnetische velden en straling.
- Natuurlijke radioactiviteit.
Zo brengen we mogelijke aandachtspunten in kaart en geven we praktische adviezen om de woonomgeving te verbeteren.
Meer informatie over onze binnenklimaat metingen:
https://humanhousehealthy.nl/gezond-wonen/wooncheck-gezond-binnenklimaat/
Radon laten meten in jouw woning?
Wil je meer inzicht in de aanwezigheid van radon in jouw woning? Of wil je een radonscreening combineren met een uitgebreide binnenklimaatmeting?
Bij Human House Healthy helpen we je graag met onafhankelijk, bouwbiologisch woonadvies.
Aanvullende radonscreening – 7 dagen: €125 inclusief meetrapport en advies.
Neem gerust contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.
Klik hier voor contactformulier
Human House Healthy
Gezond leven én wonen, op een natuurlijke manier!
