Tijdens mijn opleiding tot bouwbioloog aan het IBN in Duitsland kom ik veel onderwerpen tegen die internationaal al veel aandacht krijgen, maar in Nederland nog onderbelicht zijn. Eén daarvan is het zogenaamde sickbuildingsyndroom (SBS) — een fenomeen dat direct verband houdt met de gezondheid van mensen in relatie tot hun woon- of werkomgeving.

Steeds vaker lees ik ook in Nederlandse media over problemen in huurwoningen, zoals schimmelvorming, gebrekkige isolatie en een ongezond binnenklimaat. Uit recente rapporten blijkt dat bijna 30% van de Nederlandse huurwoningen kampt met vochtproblemen of schimmel. De Huurcommissie zag afgelopen jaar een forse toename van klachten, en de politiek pleit inmiddels voor een nationaal actieplan tegen schimmel in huis.

Deze nieuwsfeiten bevestigen wat wij als bouwbiologen al lang signaleren: veel mensen wonen (of werken) in gebouwen die letterlijk ziekmakend zijn. Dat noemen we het sickbuildingsyndroom. In dit bericht leg ik uit wat dat is, hoe je het herkent en wat je eraan kunt doen.

 Wat is het sickbuildingsyndroom?

Het sickbuildingsyndroom (SBS) verwijst naar een verzameling van gezondheidsklachten die mensen ontwikkelen wanneer zij langere tijd in een gebouw verblijven met een ongezond binnenklimaat.
De klachten verdwijnen of verminderen vaak zodra men het gebouw verlaat.

Het sickbuildingsyndroom wordt al sinds de jaren '80 officieel erkend door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als een serieus gezondheidsprobleem.
Toch wordt het in Nederland nog weinig als zodanig benoemd, laat staan onderzocht of behandeld.

 Veelvoorkomende klachten bij SBS:

• Hoofdpijn
• Vermoeidheid of concentratieproblemen
• Droge ogen of keel
• Benauwdheid, druk op de borst
• Huidirritaties of jeuk
• Verergering van allergieën
• Chronisch hoesten of luchtwegklachten

 Wat veroorzaakt het sickbuildingsyndroom?

De oorzaken zijn vaak een combinatie van bouwkundige, chemische en technologische factoren, zoals:

• Slechte ventilatie en ophoping van CO₂ of vocht
• Schimmels en bacteriën door vochtproblemen
• Synthetische bouwmaterialen, lijmen en verf die vluchtige organische stoffen (VOS) afgeven
• Elektromagnetische straling van WiFi, zendmasten en elektrische installaties
• Verkeerde verlichting (te fel, flikkerend of onnatuurlijk)
• Fijnstof en allergenen in de lucht
• Slechte akoestiek of thermisch ongemak (tocht, temperatuurschommelingen)

In huurwoningen spelen vooral vochtproblemen, schimmelvorming, koudebruggen en onvoldoende ventilatie een grote rol. Vooral in slecht geïsoleerde of verouderde woningen lopen bewoners gezondheidsrisico’s — vaak zonder dat ze dit zelf weten.

 Bouwbiologisch woonadvies:

Aanpakken bij de bron.
Als bouwbioloog kijk je naar de leefomgeving in samenhang met de gezondheid van de mens.

 Met een bouwbiologisch woononderzoek kan je:

• De luchtkwaliteit en CO₂-waarden meten
• Eventuele schimmelbronnen en vochtproblemen opsporen
• Stralingsbelasting (elektrosmog) analyseren en verminderen.
• Kijken naar ventilatie, verlichting en gebruikte materialen
• Advies geven over gezonde, dampopen bouwmaterialen
• Praktische oplossingen bieden voor herstel van een gezond binnenklimaat

 Waarom is aandacht voor SBS zo belangrijk?

Omdat we gemiddeld 90% van onze tijd binnen doorbrengen, is een gezond binnenklimaat essentieel voor onze fysieke én mentale gezondheid. Zeker voor kwetsbare groepen zoals kinderen, ouderen en mensen met astma of allergieën kan een ongezonde woning leiden tot chronische klachten.

Het sickbuildingsyndroom is geen modewoord, maar een erkend en groeiend probleem dat vraagt om bewustwording, preventie en integrale aanpak.
Met eenvoudige metingen, slimme aanpassingen en natuurlijke oplossingen kun je vaak al veel verbeteren — zonder grote verbouwing. 
Daarom zet ik me in om dit onderwerp bekender te maken én mensen te helpen die last hebben van hun woning of werkplek.

 Wil je weten of jouw woning of werkomgeving bijdraagt aan gezondheidsklachten?

Neem gerust contact op met een bouwbioloog voor een bouwbiologisch woonadvies.
Samen zorgen voor een gezonde plek om te wonen, werken en te herstellen! 

Artikel:
Martin Sevink
www.HumanHouseHealthy.nl
13 juli 2025