
CO₂ in huis – wat zegt het over je binnenklimaat?
CO₂ als graadmeter voor ventilatie en luchtkwaliteit
We ademen de hele dag kooldioxide, oftewel CO₂, uit.
In de buitenlucht is de concentratie relatief laag, maar zodra mensen langere tijd in een afgesloten ruimte verblijven, kan het CO₂-gehalte snel oplopen.
Vooral in goed geïsoleerde en luchtdichte woningen is voldoende luchtverversing daarom belangrijk.
Binnen de bouwbiologie wordt CO₂ niet alleen bekeken als een getal op een meter.
Het wordt vooral gebruikt als een belangrijke aanwijzing voor:
- de mate van luchtverversing;
- het functioneren van ventilatie;
- de bezetting van een ruimte;
- de ontwikkeling van het binnenklimaat gedurende de dag en nacht.
Een hoge CO₂-waarde kan erop wijzen dat gebruikte binnenlucht onvoldoende wordt vervangen door verse buitenlucht.
Wat is CO₂?
CO₂ staat voor kooldioxide.
Het is een gas dat van nature in de lucht aanwezig is.
Mensen produceren CO₂ bij de ademhaling: we ademen zuurstofrijke lucht in en ademen lucht uit waarin meer kooldioxide aanwezig is.
Hoe meer mensen in een ruimte aanwezig zijn en hoe minder verse lucht wordt aangevoerd, hoe sneller het CO₂-gehalte stijgt.
Daarom zie je hogere CO₂-waarden bijvoorbeeld regelmatig in:
- slaapkamers;
- woonkamers;
- kantoren;
- klaslokalen;
- vergaderruimtes;
- praktijkruimtes.
Vooral 's nachts kan een slaapkamer interessant zijn om te meten, omdat één of twee personen daar vele uren achter elkaar verblijven.
CO₂ binnen de bouwbiologie
Binnen de bouwbiologische messtechniek maakt CO₂ deel uit van de beoordeling van het binnenklimaat.
De Standard der Baubiologischen Messtechnik, de SBM-2024, kijkt niet alleen naar CO₂.
Bij het binnenklimaat worden onder andere meegenomen:
- temperatuur;
- relatieve luchtvochtigheid;
- CO₂;
- luchtbeweging;
- luchtwisseling;
- luchtionen;
- geuren.
Dat sluit aan bij een belangrijk uitgangspunt van de bouwbiologie:
Een gezond binnenklimaat beoordeel je niet aan de hand van één losse meetwaarde, maar vanuit de samenhang tussen verschillende factoren.
Welke CO₂-waarden hanteert de bouwbiologie?
Voor slaapruimtes geeft de SBM-2024 de volgende bouwbiologische richtwaarden:
Minder dan 700 ppm
Onopvallend
Vanuit bouwbiologisch oogpunt is dit de meest gunstige situatie.
700 – 1.000 ppm
Zwak opvallend
De luchtverversing kan beter. Het is zinvol om te kijken naar ventilatie, bezetting en luchtstroming.
1.000 – 1.500 ppm
Sterk opvallend
Vanuit bouwbiologisch perspectief is verbetering van de luchtverversing gewenst.
Meer dan 1.500 ppm
Extreem opvallend
Dit wijst op een duidelijk onvoldoende luchtverversing en vraagt om nader onderzoek en verbetering van de ventilatiesituatie.
ppm betekent parts per million: het aantal CO₂-deeltjes per miljoen luchtdeeltjes.
De bouwbiologische richtwaarden zijn voorzorgswaarden en zijn dus niet hetzelfde als wettelijke grenswaarden.
Het uitgangspunt binnen de bouwbiologie is om de omstandigheden binnenshuis zoveel mogelijk te laten aansluiten bij een natuurlijke, weinig belaste omgeving.
Waarom is CO₂ zo interessant om te meten?
CO₂ is relatief eenvoudig continu te meten.
Daardoor kun je heel mooi zien wat er in een woning gebeurt.
Bijvoorbeeld:
22.00 uur
Je gaat naar bed en de CO₂-waarde bedraagt 550 ppm.
01.00 uur
De waarde is gestegen naar 900 ppm.
04.00 uur
De meter geeft 1.400 ppm aan.
07.00 uur
De slaapkamer zit inmiddels boven 2.000 ppm.
Een losse meting om 22.00 uur zou in dat geval helemaal geen probleem laten zien.
Een langdurige meting gedurende de hele nacht vertelt een totaal ander verhaal.
Daarom kijken wij liever naar het verloop van een meting dan naar slechts één momentopname.
CO₂ is eigenlijk een ventilatiemeter
CO₂ kun je in een woning praktisch gebruiken als een soort indicator voor luchtverversing.
Wanneer mensen aanwezig zijn en de CO₂-concentratie steeds verder stijgt, wordt de uitgeademde lucht onvoldoende verdund met verse buitenlucht.
Wanneer je vervolgens:
- een ventilatierooster opent;
- een raam opent;
- de mechanische ventilatie hoger zet;
- of de luchttoevoer verbetert;
kun je vaak direct zien wat dit met de CO₂-concentratie doet.
Daardoor kun je met een CO₂-meting ook onderzoeken hoe effectief een ventilatiemaatregel werkelijk is.
Maar CO₂ vertelt niet alles over de luchtkwaliteit
Dit is heel belangrijk.
Een lage CO₂-waarde betekent niet automatisch dat de binnenlucht gezond is.
CO₂ zegt namelijk niets over bijvoorbeeld:
- fijnstof;
- ultrafijnstof;
- VOC's;
- formaldehyde;
- schimmel;
- bouwmaterialen die stoffen uitstoten;
- geuren;
- radon;
- elektromagnetische velden.
Je kunt dus een prachtige CO₂-waarde hebben terwijl er toch andere belastende factoren aanwezig zijn.
Andersom kan een hoge CO₂-waarde wel een belangrijke aanwijzing zijn dat er onvoldoende lucht wordt ververst.
Daarom gebruiken we CO₂ binnen Human House Healthy als onderdeel van het totale binnenklimaatonderzoek, niet als enige maatstaf.
CO₂ en andere stoffen in de binnenlucht
Wanneer een ruimte onvoldoende wordt geventileerd, blijft niet alleen uitgeademde CO₂ langer aanwezig.
Ook andere stoffen die binnenshuis ontstaan kunnen zich gemakkelijker ophopen.
Denk bijvoorbeeld aan emissies afkomstig van:
- meubels;
- vloerbedekking;
- verf;
- lijmen;
- schoonmaakmiddelen;
- matrassen;
- kaarsen;
- koken;
- bouwmaterialen.
Daarom wordt CO₂ binnen de bouwbiologie ook gebruikt als een praktische aanwijzing voor de mate waarin de binnenlucht wordt ververst.
Een oplopende CO₂-concentratie vertelt ons dus vooral iets over wat de lucht in de ruimte doet.
Waarom loopt CO₂ in slaapkamers vaak sterk op?
De slaapkamer is één van de interessantste ruimtes om CO₂ te meten.
Dat komt doordat we hier:
- meerdere uren achter elkaar verblijven;
- gedurende de hele nacht CO₂ uitademen;
- vaak de deur gesloten houden;
- soms ventilatieroosters sluiten vanwege tocht of geluid;
- in moderne woningen steeds luchtdichter bouwen.
Bij onvoldoende luchttoevoer kan de CO₂-concentratie daardoor gedurende de nacht steeds verder stijgen.
En juist de slaapkamer is vanuit de bouwbiologie belangrijk.
We brengen er immers een groot deel van ons leven door en de nacht is bedoeld voor rust en herstel.
Daarom zijn de bouwbiologische richtwaarden van de SBM specifiek gericht op slaapruimtes.
De deur openzetten is niet altijd voldoende
Soms wordt gedacht:
“Ik laat de slaapkamerdeur open, dus er is genoeg ventilatie.”
Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn.
De lucht moet uiteindelijk ook ergens vandaan komen én ergens naartoe kunnen.
Voor een goede luchtverversing heb je nodig:
verse luchttoevoer → luchtstroming door de ruimte → afvoer van gebruikte lucht
Wanneer alleen lucht vanuit de overloop naar de slaapkamer stroomt maar er nauwelijks verse buitenlucht de woning binnenkomt, wordt vooral bestaande binnenlucht verplaatst.
Daarom moeten ventilatie en luchtcirculatie altijd samen worden bekeken.
Goed isoleren betekent ook goed ventileren
Moderne woningen worden steeds beter geïsoleerd en luchtdichter gebouwd.
Dat heeft veel voordelen:
- minder warmteverlies;
- minder tocht;
- lager energiegebruik;
- meer comfort.
Maar daarmee verdwijnen ook veel ongecontroleerde kieren waar vroeger automatisch lucht door naar binnen kwam.
Dat is op zichzelf niet verkeerd.
Integendeel: vanuit bouwkundig oogpunt willen we juist gecontroleerd bouwen.
Maar wanneer een woning luchtdichter wordt, wordt gecontroleerde ventilatie steeds belangrijker.
Daarom horen volgens de bouwbiologische benadering:
isolatie, luchtdicht bouwen, ventilatie en binnenklimaat bij elkaar.
CO₂ meten bij Human House Healthy
Bij een onderzoek naar het binnenklimaat kijken we verder dan alleen naar één CO₂-waarde.
Afhankelijk van de situatie kunnen we onder andere kijken naar:
- CO₂
- temperatuur
- relatieve luchtvochtigheid
- ventilatie
- luchtcirculatie
- fijnstof
- VOC
- formaldehyde
- mogelijke vocht- of bouwkundige problemen.
Door meerdere factoren naast elkaar te leggen ontstaat een veel duidelijker beeld van wat er werkelijk in een woning gebeurt.
Bijvoorbeeld:
Is het CO₂-gehalte 's nachts hoog?
Dan kijken we naar ventilatie en luchttoevoer.
Is tegelijkertijd de luchtvochtigheid hoog?
Dan ontstaat een breder beeld.
Zijn daarnaast koude oppervlakken of vochtproblemen aanwezig?
Dan kan bouwkundig onderzoek eveneens belangrijk worden.
Dat is precies de kracht van een bouwbiologische benadering:
Niet één getal beoordelen, maar naar het hele leefmilieu kijken.
CO₂ laten meten in jouw woning
Heb je regelmatig:
- een muffe slaapkamer;
- een bedompt gevoel bij het opstaan;
- condens op de ramen;
- een ruimte waarin de lucht snel zwaar aanvoelt;
- hoge waarden op een eigen CO₂-meter;
- twijfel over je ventilatiesysteem;
- of wil je gewoon weten hoe gezond het binnenklimaat in jouw woning is?
Dan kunnen we hier gericht naar kijken.
Met onze Wooncheck Gezond Binnenklimaat onderzoeken we verschillende onderdelen van het binnenklimaat en kijken we naar mogelijke oorzaken én praktische verbeteringen.
Klik hier voor de Wooncheck Gezond Binnenklimaat
Human House Healthy
Gezond leven én wonen, op een natuurlijke manier!
Doe de Wooncheck Gezonde Binnenklimaat! bij Human House Healthy
Wat meten we?
CO₂
Fijnstof (PM2.5 en PM10)
Formaldehyde (HCHO) Indicatieve meting
Vluchtige Organische Stoffen (VOS / VOC)
Temperatuur en Luchtvochtigheid
Ventilatie en luchtcirculatie
We besteden extra aandacht aan slaap-, werk- en rustplekken
Wat ontvang je?
Mondelinge uitleg tijdens de meeting
Duidelijk leesbaar rapport met de meetwaardes en streefwaardes
Indien nodig aanbevelingen
Inzicht in mogelijke bronnen zoals meubels, vloerafwerking, isolatie, ventilatie of leefpatronen
Duur: ongeveer 2 uur
Kosten: € 225,00 inclusief BTW, exclusief brandstof/reistijd vergoeding van € 0,50 per KM
Voor meer informatie of een het maken van een afspraak:
info@humanhousehealthy.nl
Martin 06 22905643
We meten o.a. in Achterhoek, Terborg, Ulft, Varsseveld, Doetinchem, Arnhem, Gelderland
Lees hier meer over:
VOS / VOC
Formaldehyde
Fijnstof
Ventilatie en luchtcirculatie
Temperatuur en luchtvochtigheid
