Een woning kan schoon en comfortabel aanvoelen, terwijl het binnenklimaat toch niet optimaal is. 
Temperatuur en luchtvochtigheid spelen daarbij een belangrijke rol.
Te warme, te koude, te droge of juist te vochtige lucht kan invloed hebben op hoe prettig een ruimte aanvoelt. 
Maar ook op condensvorming, schimmelgroei, huisstofmijt en de conditie van materialen in de woning.

Daarom kijken we bij Human House Healthy niet alleen naar één losse meetwaarde. 
We kijken naar de samenhang tussen temperatuur, relatieve luchtvochtigheid, ventilatie, bouwkundige eigenschappen en het gebruik van de ruimte.

Wat is relatieve luchtvochtigheid?

De lucht om ons heen bevat altijd een bepaalde hoeveelheid waterdamp.
De relatieve luchtvochtigheid, afgekort als RV, geeft in procenten aan hoeveel vocht de lucht bevat ten opzichte van de maximale hoeveelheid vocht die de lucht bij die temperatuur kan bevatten.
Dat laatste is belangrijk.

Warme lucht kan namelijk meer waterdamp bevatten dan koude lucht.

Een luchtvochtigheid van 50% bij 20 °C betekent daarom iets anders dan een luchtvochtigheid van 50% bij 10 °C.
Wanneer lucht afkoelt, stijgt de relatieve luchtvochtigheid. Koelt de lucht ver genoeg af, dan kan uiteindelijk condens ontstaan.

Dat gebeurt bijvoorbeeld op:

• koude ramen;
• buitenmuren;
• hoeken van kamers;
• koude vloeren;
• raamkozijnen;
• koudebruggen;
• oppervlakken achter kasten of andere meubels.

Daarom vertelt een hygrometer midden in de woonkamer nooit het hele verhaal.

Welke luchtvochtigheid is prettig in huis?

Als praktische richtwaarde wordt voor woonruimtes vaak een relatieve luchtvochtigheid van ongeveer 40 tot 60% aangehouden.
Maar dit is geen harde grens.

Of een luchtvochtigheid goed of minder gunstig is, hangt ook af van:

• de binnentemperatuur;
• de buitentemperatuur;
• het seizoen;
• de temperatuur van muren en andere oppervlakken;
• de mate van ventilatie;
• de isolatie van de woning;
• koudebruggen;
• de hoeveelheid vocht die binnenshuis wordt geproduceerd.

In de winter kan de relatieve luchtvochtigheid bijvoorbeeld tijdelijk lager zijn, terwijl deze tijdens warme en vochtige zomerperioden juist hoger kan liggen.
Het RIVM wijst er bovendien op dat een ervaren gevoel van droge lucht niet alleen door een lage relatieve luchtvochtigheid hoeft te ontstaan. Ook een hoge binnentemperatuur, luchtverontreiniging en onvoldoende ventilatie kunnen hierbij een rol spelen.

Wanneer is de lucht te droog?

Vooral tijdens het stookseizoen kan de relatieve luchtvochtigheid binnenshuis dalen.
Bij waarden rond of beneden 30% RV kan de lucht door sommige mensen als droog worden ervaren.

Dat kan samengaan met bijvoorbeeld:

• droge ogen;
• een droge huid;
• geïrriteerde slijmvliezen;
• een droge neus of keel;
• statische elektriciteit;
• uitdroging of krimp van bepaalde natuurlijke materialen.

Maar alleen de lucht bevochtigen is niet automatisch de juiste oplossing.
Wanneer een ruimte bijvoorbeeld erg warm wordt gestookt, daalt de relatieve luchtvochtigheid vanzelf. 
Ook onvoldoende ventilatie of verontreinigingen in de binnenlucht kunnen bijdragen aan een onaangenaam of droog gevoel.
Het is daarom beter om eerst naar het totale binnenklimaat te kijken.

Wanneer is de lucht te vochtig?

Een hoge luchtvochtigheid kan eveneens problemen veroorzaken.

Vocht komt dagelijks in onze woning terecht door onder andere:

• douchen;
• koken;
• wassen en was drogen;
• ademen;
• planten;
• huisdieren;
• bouwvocht;
• lekkages;
• optrekkend of doorslaand vocht.

Wanneer dit vocht onvoldoende wordt afgevoerd, kan de luchtvochtigheid langdurig hoog blijven.
Bij een hoge relatieve luchtvochtigheid neemt het risico toe op vochtproblemen, huisstofmijt en schimmelgroei. 
Bouwbiologische-richtlijnen wijzen erop dat met name bij langdurig hoge vochtigheid en lage oppervlaktetemperaturen de omstandigheden voor schimmelgroei gunstiger worden.

Waarom temperatuur zo belangrijk is

Temperatuur en luchtvochtigheid kun je eigenlijk niet los van elkaar beoordelen.
Stel:
De temperatuur in de woonkamer is 20 °C en de luchtvochtigheid bedraagt 55%.
Dat lijkt op het eerste gezicht prima.
Maar wanneer een buitenhoek van dezelfde kamer door een koudebrug veel kouder is, koelt ook de lucht direct tegen die muur af.
Daardoor kan de relatieve luchtvochtigheid vlak bij dat oppervlak veel hoger worden dan de 55% die de hygrometer midden in de kamer aangeeft.
Er kan daardoor plaatselijk een situatie ontstaan waarin schimmel kan groeien, terwijl de algemene luchtvochtigheid in de kamer helemaal niet extreem hoog lijkt.

Dit is een belangrijk verschil.
Niet alleen de temperatuur van de lucht telt, maar ook de temperatuur van de oppervlakken om ons heen.

Het dauwpunt

Bij het beoordelen van vochtproblemen wordt ook gekeken naar het dauwpunt.
Het dauwpunt is de temperatuur waarbij lucht zo ver is afgekoeld dat deze verzadigd raakt met waterdamp.
Koelt een oppervlak tot of onder deze temperatuur af, dan kan waterdamp condenseren tot zichtbaar vocht.

Je ziet dit bijvoorbeeld aan de binnenkant van een koud raam.
Maar er hoeft niet altijd zichtbaar condenswater aanwezig te zijn voordat een vochtprobleem ontstaat. 
Op een koud oppervlak kan de plaatselijke relatieve luchtvochtigheid al lange tijd zeer hoog zijn voordat daadwerkelijk druppels ontstaan.

Daarom kunnen koudebruggen en koude oppervlakken een belangrijke rol spelen bij terugkerende schimmelproblemen.
Te koud stoken kan ook problemen geven.
Om energie te besparen wordt de verwarming tegenwoordig regelmatig lager gezet.
Dat kan verstandig zijn, maar zeer koude ruimtes kunnen ook een keerzijde hebben.

Wanneer muren, vloeren en andere oppervlakken sterk afkoelen, stijgt de relatieve luchtvochtigheid vlak bij deze oppervlakken. 
Hierdoor neemt de kans op condensatie en vochtproblemen toe.

We adviseren voor ruimtes waarin mensen verblijven te voorkomen dat de temperatuur langdurig beneden ongeveer 15 °C komt, mede vanwege de grotere kans op condensvorming.
Een goede balans tussen verwarmen, isoleren en ventileren blijft daarom belangrijk.

En in de zomer?

Ook in de zomer kan een woning te vochtig worden.
Warme buitenlucht kan veel waterdamp bevatten. 
Wanneer deze warme, vochtige lucht een koelere woning, kelder of souterrain binnenkomt, koelt de lucht af.
Daardoor stijgt de relatieve luchtvochtigheid.

Dat betekent dat ramen en deuren langdurig openzetten op een warme, vochtige zomerdag niet altijd helpt om een koele kelder of ruimte droger te maken.

Soms gebeurt juist het tegenovergestelde.
Ook daarom is het belangrijk om niet alleen naar het percentage op een hygrometer te kijken.

Ventileren en luchten zijn niet hetzelfde

Voor een gezond binnenklimaat moet vocht dat binnenshuis wordt geproduceerd ook weer kunnen worden afgevoerd.
Daarbij is er een verschil tussen ventileren en luchten.

Ventileren betekent dat er voortdurend verse lucht wordt toegevoerd en gebruikte, vochtige lucht wordt afgevoerd.
Luchten betekent dat je gedurende korte tijd ramen of deuren verder opent om snel veel lucht te verversen.

Na douchen, koken of andere activiteiten waarbij veel vocht vrijkomt, is extra ventileren of luchten vaak belangrijk.
Maar wanneer er ondanks goed ventileren steeds opnieuw vocht, condens of schimmel ontstaat, kan er ook een bouwkundige oorzaak aanwezig zijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

• koudebruggen;
• onvoldoende isolatie;
• lekkages;
• doorslaand vocht;
• optrekkend vocht;
• onvoldoende ventilatievoorzieningen;
• verkeerd ingestelde ventilatiesystemen.

Natuurlijke materialen kunnen vocht bufferen

Vanuit de bouwbiologie kijken we ook naar de materialen waarmee een woning is afgewerkt.
Materialen zoals leem, hout, houtvezel en bepaalde kalkpleisters kunnen tijdelijk vocht uit de binnenlucht opnemen en later weer afgeven.
Dit noemen we vochtbuffering of hygroscopisch gedrag.

Hierdoor kunnen sterke pieken in de luchtvochtigheid enigszins worden afgevlakt.
Dat betekent niet dat deze materialen ventilatie overbodig maken. 
Wel kunnen goed gekozen, dampopen en vochtregulerende materialen bijdragen aan een prettiger en stabieler binnenklimaat.

Alleen temperatuur en luchtvochtigheid meten is niet altijd voldoende

Een losse meting geeft een momentopname.

Bij binnenklimaatproblemen is het vaak veel interessanter om te kijken hoe waarden zich gedurende de dag en nacht ontwikkelen.

Bijvoorbeeld:

• Wat gebeurt er 's nachts in de slaapkamer?
• Hoe hoog loopt de luchtvochtigheid op tijdens het douchen?
• Hoe snel verdwijnt het vocht daarna weer?
• Hoe warm wordt de woning op zonnige dagen?
• Wat gebeurt er wanneer meerdere mensen in één ruimte aanwezig zijn?
• Zijn er grote verschillen tussen verschillende kamers?
• Zijn muren of hoeken opvallend koud?

Door deze gegevens samen te bekijken ontstaat een veel duidelijker beeld van het binnenklimaat.

Temperatuur en luchtvochtigheid laten meten

Heb je regelmatig last van:

• condens op de ramen;
• een muffe of klamme woning;
• terugkerende schimmel;
• een erg droge lucht;
• grote temperatuurverschillen;
• koude muren of hoeken;
• een slaapkamer die 's morgens vochtig aanvoelt;
• een woning die in de zomer erg warm wordt;
• of twijfel je over de kwaliteit van je binnenklimaat?

Dan kan het zinvol zijn om verder te meten.

Bij Human House Healthy bekijken we een woning vanuit een breder bouwbiologisch perspectief.
Afhankelijk van de situatie kunnen daarbij naast temperatuur en luchtvochtigheid ook andere aspecten van het binnenklimaat worden meegenomen, zoals:

• CO₂;
• fijnstof;
• vluchtige organische stoffen (VOC);
• formaldehyde;
• ventilatie;
• vocht en mogelijke bouwkundige oorzaken.

Zo kijken we niet alleen naar een getal op een meter, maar vooral naar de vraag:
Wat gebeurt er in jouw woning en waardoor wordt dat veroorzaakt?

Een gezond huis is meer dan een prettige temperatuur.
Een prettig binnenklimaat ontstaat door een samenspel van temperatuur, vocht, frisse lucht, materialen en de bouwkundige eigenschappen van een woning.
Juist door die factoren gezamenlijk te bekijken, kunnen problemen beter worden herkend en kunnen gerichte verbeteringen worden aangebracht.

Wil je weten hoe gezond het binnenklimaat in jouw woning of werkruimte is?

Bekijk hier onze Binnenklimaatcheck of neem contact op met Human House Healthy voor meer informatie.

Human House Healthy
Gezond leven én wonen, op een natuurlijke manier!

Doe de Wooncheck Gezonde Binnenklimaat! bij Human House Healthy


Wat meten we?

CO₂ 
Fijnstof (PM2.5 en PM10)
Formaldehyde (HCHO) Indicatieve meting
Vluchtige Organische Stoffen (VOS / VOC)
Temperatuur en Luchtvochtigheid
Ventilatie en luchtcirculatie
 

We besteden extra aandacht aan slaap-, werk- en rustplekken

Wat ontvang je?

Mondelinge uitleg tijdens de meeting
Duidelijk leesbaar rapport met de meetwaardes en streefwaardes
Indien nodig aanbevelingen

Inzicht in mogelijke bronnen zoals meubels, vloerafwerking, isolatie, ventilatie of leefpatronen
 

Duur: ongeveer 2 uur

Kosten: € 225,00 inclusief BTW, exclusief brandstof/reistijd vergoeding van € 0,50 per KM

Voor meer informatie of een het maken van een afspraak:
info@humanhousehealthy.nl
Martin 06 22905643

We meten o.a. in Achterhoek, Terborg, Ulft, Varsseveld, Doetinchem, Arnhem, Gelderland

Lees hier meer over:

VOS / VOC
Formaldehyde
Fijnstof
Ventilatie en luchtcirculatie
Temperatuur en luchtvochtigheid